انواع شیشه پنجره ساختمان؛ مقایسه عایق‌بندی، مقاومت و کاربرد
ممکن است دو پنجره از نظر ظاهری کاملا شبیه هم باشند، اما یکی صدای خیابان و سرمای زمستان را به داخل راه دهد و دیگری محیطی آرام‌تر و با دمای مطلوب‌تر ایجاد کند. یکی از دلایل این تفاوت، نوع شیشه به‌کاررفته در پنجره است. انواع شیشه پنجره ساختمان براساس تعداد جداره‌ها، مقاومت در برابر ضربه، میزان عبور نور و کاربردهای خاص دسته‌بندی می‌شوند؛ بنابراین این دسته‌بندی باعث به‌وجودآمدن تفاوت در کارکرد پنجره می‌شود.
در ادامه این مطلب از وب‌سایت پنجره فرخ، ابتدا انواع شیشه برای پنجره ساختمان را در یک جدول کاربردی مقایسه می‌کنیم و سپس ویژگی‌ها، مزایا، محدودیت‌ها و کاربرد هرکدام را توضیح می‌دهیم.
اگر قصد خرید یا تعویض شیشه پنجره‌های ساختمان خود را دارید، پیشنهاد می‌کنیم ادامه مقاله را بخوانید تا بتوانید متناسب با شرایط ساختمان و نیاز خود، انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.
بررسی سریع انواع شیشه برای پنجره ساختمان
به‌طور کلی، انواع شیشه پنجره ساختمان براساس تعداد جداره‌ها، مقاومت در برابر ضربه، میزان عبور نور و کاربردهای خاص دسته‌بندی می‌شوند. برای مثال، شیشه دوجداره به کاهش اتلاف انرژی کمک می‌کند، شیشه سکوریت مقاومت بیشتری در برابر ضربه دارد و شیشه لمینیت از ریزش قطعات شکسته جلوگیری می‌کند.
در جدول زیر می‌توانید انواع شیشه برای پنجره ساختمان را از نظر ویژگی و کاربرد مقایسه کنید:
| دسته‌بندی | انواع شیشه | ویژگی و کاربرد اصلی |
| تعداد جداره | تک‌جداره | اقتصادی، با عایق‌بندی محدود |
| دوجداره | کاهش اتلاف انرژی و انتقال صدا | |
| سه‌جداره | عایق حرارتی قوی‌تر برای مناطق سردسیر | |
| مقاومت و ایمنی | فلوت یا خام | شیشه معمولی و پایه تولید محصولات دیگر |
| سکوریت | مقاومت بیشتر در برابر ضربه و شکست ایمن‌تر | |
| نیمه‌سکوریت | مقاومت بیشتر از شیشه خام در برابر تنش حرارتی | |
| لمینیت | حفظ قطعات شیشه هنگام شکست و افزایش ایمنی | |
| کنترل نور و انرژی | Low-E | کاهش انتقال گرما از طریق تابش |
| کم‌آهن | شفافیت بیشتر و عبور نور طبیعی | |
| رفلکس | بازتاب بخشی از تابش خورشید و کاهش خیرگی | |
| رنگی | کاهش شدت نور و ایجاد نمای رنگی | |
| حریم خصوصی و کاربرد خاص | مات، مشجر و سندبلاست | عبور نور همراه با محدودکردن دید مستقیم |
| دکوراتیو | ایجاد طرح‌های تزئینی در شیشه | |
| آینه‌ای | ایجاد ظاهر بازتابنده و حریم خصوصی نسبی | |
| آکوستیک | کاهش انتقال صدای محیط |
به این نکته دقت کنید که این دسته‌بندی‌ها مستقل از یکدیگر نیستند و می‌توان چند ویژگی را در یک محصول ترکیب کرد. برای مثال، یک پنجره دوجداره ممکن است همزمان از شیشه سکوریت، سندبلاست یا پوشش Low-E استفاده کند.
در ادامه این مقاله، هر کدام از دسته‌بندی‌های انواع شیشه های پنجره را به‌صورت جداگانه معرفی می‌کنیم.
اگر می‌خواهید با تنوع پنجره‌ها در ساختمان بیشتر آشنا شوید پیشنهاد می‌کنیم مقاله «انواع پنجره ساختمانی» را مطالعه کنید. در این مقاله به بررسی تفاوت پنجره‌های ساختمانی و راهنمای انتخاب درست آن‌ها پرداخته‌ایم.
انواع شیشه پنجره براساس تعداد جداره
اگر کاهش اتلاف گرما و سرما اولویت اصلی ساختمان باشد، تعداد جداره‌های شیشه اهمیت زیادی پیدا می‌کند. شیشه‌های پنجره از این نظر در سه گروه تک‌جداره، دوجداره و سه‌جداره قرار می‌گیرند که تفاوت اصلی آن‌ها در ساختار عایق‌بندی است.
شیشه تک‌جداره
شیشه تک‌جداره تنها از یک لایه شیشه تشکیل می‌شود و ساختار ساده‌ای دارد. هزینه اولیه کمتر و وزن پایین از مزایای آن هستند، اما در مقایسه با شیشه‌های چندجداره، گرما و سرما را راحت‌تر منتقل می‌کند و عایق صوتی ضعیف‌تری دارد.
به همین دلیل، استفاده از شیشه تک‌جداره بیشتر برای فضاهای داخلی یا بخش‌هایی مناسب است که عایق‌بندی حرارتی و صوتی اولویت زیادی ندارد. برای پنجره‌های خارجی ساختمان‌های مسکونی و اداری، معمولا شیشه دوجداره انتخاب مناسب‌تری خواهد بود.
شیشه دوجداره
شیشه دوجداره از دو لایه شیشه تشکیل می‌شود که با قطعه‌ای به نام اسپیسر از یکدیگر فاصله می‌گیرند؛ اسپیسر فاصله مشخصی میان جداره‌ها ایجاد می‌کند و این فضای بین شیشه‌ها با گاز عایقی مانند آرگون پر می‌شود.
این ساختار انتقال حرارت را کاهش می‌دهد و درصورت طراحی مناسب، ورود صدای بیرون را نیز محدود می‌کند. به همین دلیل، شیشه دوجداره برای پنجره UPVC و آلومینیومی ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری کاربرد گسترده‌ای دارد.
شیشه سه‌جداره
برای ساختمان‌هایی که در مناطق بسیار سرد قرار دارند یا به عایق‌بندی حرارتی بالاتری نیاز دارند، شیشه سه‌جداره گزینه قابل‌توجهی است. این محصول از سه لایه شیشه و دو فضای عایق مجزا تشکیل می‌شود و درصورت طراحی مناسب، انتقال حرارت کمتری نسبت به شیشه دوجداره دارد.
بااین‌حال، افزایش تعداد جداره‌ها در شیشه چند جداره باعث بیشترشدن وزن و هزینه پنجره می‌شود؛ بنابراین، پیش‌از انتخاب شیشه سه‌جداره باید ظرفیت پروفیل، یراق‌آلات و شرایط نصب پنجره نیز بررسی شود.
انواع شیشه درب و پنجره براساس مقاومت و ایمنی
در بخش‌هایی مانند درب‌های شیشه‌ای، پنجره‌های بزرگ و قسمت‌هایی که احتمال برخورد افراد با شیشه وجود دارد، مقاومت و نحوه شکست اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. از این نظر، شیشه‌های فلوت، سکوریت، نیمه‌سکوریت و لمینیت تفاوت‌های مشخصی دارند.
شیشه فلوت یا خام
شیشه فلوت همان شیشه پایه‌ای است که در تولید بسیاری از محصولات شیشه‌ای ساختمان استفاده می‌شود. این شیشه با عبور شیشه مذاب از روی قلع مذاب تولید می‌شود و سطحی صاف، شفاف و یکنواخت دارد.
مهم‌ترین محدودیت شیشه خام به مقاومت و نحوه شکست آن مربوط می‌شود؛ زیرا ممکن است هنگام شکستن به قطعات بزرگ و تیز تبدیل شود. به همین دلیل، استفاده از آن در قسمت‌های حساس ساختمان باید با توجه به الزامات ایمنی انجام شود.
شیشه سکوریت
شیشه سکوریت برای قسمت‌هایی مناسب است که مقاومت بیشتر در برابر ضربه و تنش حرارتی اهمیت دارد. در فرآیند تولید، شیشه تا دمای حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم و سپس به‌سرعت سرد می‌شود. این عملیات مقاومت مکانیکی شیشه را معمولا حدود ۴ تا ۵ برابر شیشه خام مشابه افزایش می‌دهد.
تفاوت مهم دیگر به نحوه شکست مربوط می‌شود. شیشه سکوریت هنگام شکستن به قطعات کوچک‌تری تبدیل می‌شود و در مقایسه با قطعات بزرگ و تیز شیشه معمولی، احتمال جراحت شدید را کاهش می‌دهد. این شیشه برای درب‌های شیشه‌ای، پنجره‌های بزرگ و بخش‌های نیازمند ایمنی بیشتر کاربرد دارد.
شیشه نیمه‌سکوریت
شیشه نیمه‌سکوریت مانند شیشه سکوریت تحت عملیات حرارتی قرار می‌گیرد، اما سرعت سردشدن آن کمتر است. در نتیجه، مقاومت بیشتری نسبت به شیشه خام پیدا می‌کند، ولی معمولا به مقاومت شیشه سکوریت کامل نمی‌رسد.
این مدل بیشتر برای قسمت‌هایی مناسب است که شیشه در معرض اختلاف دمای زیاد یا تنش‌های حرارتی قرار دارد. بااین‌حال، چون ممکن است هنگام شکست قطعات بزرگ‌تری ایجاد کند، به‌تنهایی جایگزین شیشه ایمنی در همه کاربردها نمی‌شود.
شیشه لمینیت
مهم‌ترین ویژگی شیشه لمینیت این است که هنگام شکست، قطعات آن به‌راحتی فرو نمی‌ریزند. این شیشه از دو یا چند لایه شیشه تشکیل می‌شود که با لایه میانی چسبنده‌ای مانند PVB یا EVA به یکدیگر متصل شده‌اند. وجود این لایه باعث می‌شود قطعات شکسته تاحدزیادی در جای خود باقی بمانند.
به همین دلیل، شیشه لمینیت برای پنجره‌های امنیتی، قسمت‌های حساس ساختمان و فضاهایی که احتمال ریزش شیشه خطرآفرین است، کاربرد دارد. در کنار افزایش ایمنی، برخی ساختارهای لمینیت می‌توانند انتقال صدا و اشعه فرابنفش را نیز کاهش دهند.
انواع شیشه برای پنجره براساس کنترل نور و انرژی
پنجره‌های آفتاب‌گیر علاوه‌بر ورود نور طبیعی، بخشی از گرمای خورشید را نیز وارد ساختمان می‌کنند. این موضوع ممکن است در فصل تابستان باعث افزایش دمای فضای داخلی و مصرف بیشتر سیستم سرمایشی شود.
برای کنترل این شرایط، می‌توان از شیشه‌های Low-E، کم‌آهن، رفلکس و رنگی استفاده کرد. البته هرکدام عملکرد متفاوتی دارند و باید متناسب با جهت پنجره و میزان نور موردنیاز انتخاب شوند.
شیشه Low-E یا کم‌گسیل
شیشه Low-E دارای پوشش بسیار نازکی است که انتقال گرما از طریق تابش را کاهش می‌دهد. این پوشش کمک می‌کند بخش زیادی از نور مرئی عبور کند و درعین‌حال، بخشی از تابش حرارتی را بازتاب می‌دهد.
استفاده از این شیشه در پنجره‌های دوجداره و سه‌جداره به بهبود عایق‌بندی حرارتی کمک می‌کند. برای مثال، در فصل سرد می‌تواند اتلاف گرمای فضای داخلی را کاهش دهد. برخی مدل‌های Low-E نیز برای محدودکردن ورود گرمای خورشید در مناطق گرم طراحی می‌شوند.
شیشه کم‌آهن
اگر شفافیت شیشه و ورود نور طبیعی اولویت داشته باشد، شیشه کم‌آهن می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. این شیشه مقدار آهن کمتری نسبت به شیشه معمولی دارد و به همین دلیل، ته‌رنگ سبز آن کمتر دیده می‌شود.
این ویژگی باعث می‌شود رنگ اجسام پشت شیشه طبیعی‌تر به نظر برسد و نور بیشتری وارد ساختمان شود. شیشه کم‌آهن برای پنجره‌های بزرگ و فضاهای نیازمند روشنایی طبیعی کاربرد دارد.
شیشه رفلکس
شیشه رفلکس بخشی از نور و انرژی خورشید را بازتاب می‌دهد و می‌تواند از گرم‌شدن بیش‌ازحد فضای داخلی جلوگیری کند. این ویژگی به‌خصوص برای پنجره‌هایی کاربرد دارد که در ساعات زیادی از روز در معرض تابش مستقیم خورشید قرار می‌گیرند.
ظاهر بازتابنده شیشه رفلکس نیز باعث می‌شود در نمای ساختمان‌های اداری و تجاری استفاده شود. این شیشه در رنگ‌هایی مانند دودی، برنز، نقره‌ای و طلایی تولید می‌شود.
شیشه رنگی
شیشه رنگی با افزودن ترکیبات مشخص به مواد اولیه در زمان تولید ساخته می‌شود و در رنگ‌هایی مانند دودی، برنز، آبی و سبز کاربرد دارد.
این شیشه بخشی از نور خورشید را جذب می‌کند و شدت روشنایی و خیرگی را کاهش می‌دهد. به همین دلیل، برای پنجره‌های آفتاب‌گیر یا نماهایی با اهمیت وجود داشتن هماهنگی رنگ، استفاده می‌شود.
انواع شیشه های پنجره براساس حریم خصوصی و کاربردهای خاص
گاهی هدف از انتخاب شیشه فقط عایق‌بندی یا افزایش مقاومت نیست. در بعضی فضاها باید دید مستقیم به داخل محدود شود، صدای محیط کاهش پیدا کند یا شیشه با طراحی معماری ساختمان هماهنگ باشد.
برای پاسخ به این نیازها، مدل‌هایی مانند شیشه مات، مشجر، سندبلاست، دکوراتیو، آینه‌ای و آکوستیک استفاده می‌شوند.
شیشه مات، مشجر و سندبلاست
برای پنجره حمام، سرویس بهداشتی یا قسمت‌هایی که حفظ حریم خصوصی اهمیت دارد، این سه مدل کاربرد زیادی دارند. ویژگی مشترک آن‌ها این است که نور را عبور می‌دهند، اما وضوح دید مستقیم را کاهش می‌دهند.
بااین‌حال، روش تولید و ظاهر آن‌ها متفاوت است. شیشه مشجر دارای نقش و بافت برجسته است، درحالی‌که سطح شیشه سندبلاست با سایش کنترل‌شده مات می‌شود. همچنین، می‌توان طرح‌ها، خطوط و نقش‌های مشخصی را روی شیشه سندبلاست اجرا کرد.
شیشه دکوراتیو
شیشه دکوراتیو بیشتر برای هماهنگ‌کردن ظاهر پنجره با معماری و دکوراسیون ساختمان استفاده می‌شود. در برخی مدل‌های دوجداره، شبکه‌ها و پروفیل‌های تزئینی در فضای بین دو شیشه قرار می‌گیرند و طرح‌های هندسی مختلفی ایجاد می‌کنند.
این مدل برای درب‌های شیشه‌خور، پنجره‌های مسکونی و فضاهایی مناسب است که ظاهر شیشه بخشی از طراحی داخلی یا نمای ساختمان محسوب می‌شود. امکان انتخاب رنگ و طرح شبکه‌های این شیشه‌ها نیز متناسب با رنگ فریم و سبک معماری وجود دارد.
شیشه آینه‌ای
شیشه‌های دارای ظاهر آینه‌ای، بخشی از نور محیط را بازتاب می‌دهند و می‌توانند دید مستقیم از بیرون به داخل ساختمان را کاهش دهند. به همین دلیل، در برخی نماهای شیشه‌ای و فضاهای نیازمند حریم خصوصی نسبی کاربرد دارند.
البته عملکرد شیشه‌های بازتابنده به اختلاف روشنایی دو طرف وابسته است. برای مثال، زمانی که بیرون روشن‌تر از داخل باشد، دید به فضای داخلی ممکن است محدودتر شود. اما هنگام شب و با روشن‌شدن چراغ‌های داخل، این وضعیت تغییر می‌کند.
شیشه آکوستیک یا عایق صوت
برای ساختمان‌هایی که کنار خیابان‌های شلوغ، بزرگراه‌ها یا محیط‌های پرسروصدا قرار دارند، شیشه آکوستیک می‌تواند به کاهش صدای ورودی کمک کند.
این شیشه معمولا با استفاده از ساختار لمینیت دارای لایه میانی مخصوص کاهش صدا یا ترکیب جداره‌هایی با ضخامت متفاوت ساخته می‌شود. چنین ساختاری می‌تواند انتقال برخی فرکانس‌های صوتی را موثرتر از شیشه‌های معمولی کاهش دهد.
نتیجه‌گیری
انتخاب از میان انواع شیشه پنجره ساختمان به شرایط آب‌وهوا، میزان آلودگی صوتی، نیاز به ایمنی و مقدار نور ورودی بستگی دارد. شیشه‌های دوجداره و سه‌جداره برای کاهش اتلاف انرژی مناسب هستند، مدل‌های سکوریت و لمینیت ایمنی بیشتری فراهم می‌کنند و شیشه‌های رفلکس، رنگی و مات به کنترل نور و حفظ حریم خصوصی کمک می‌کنند. در نهایت، با بررسی ویژگی‌ها و محدودیت‌های هر نوع شیشه می‌توانید گزینه‌ای متناسب با نیاز و بودجه پروژه خود انتخاب کنید.
اگر به‌دنبال شیشه‌ای هستید که علاوه‌بر ظاهر مناسب، از نظر عایق‌بندی، ایمنی و دوام نیز با نیاز ساختمان شما هماهنگ باشد، گروه صنعتی پنجره فرخ امکان تولید و سفارشی‌سازی انواع شیشه‌های دوجداره و چندجداره، سکوریت، لمینیت، رفلکس، دکوراتیو و سندبلاست را فراهم کرده است.
در کارخانه پنجره فرخ، فرآیندهایی مانند شست‌وشوی اتوماتیک شیشه‌ها، تزریق دیجیتال گاز آرگون و تولید شیشه همزمان با مونتاژ فریم پنجره انجام می‌شوند تا کیفیت ساخت و هماهنگی اجزای پنجره بهتر کنترل شود. همچنین، شیشه‌های دوجداره و چندجداره با ۵ سال ضمانت در برابر بخارزدگی داخلی و خروج گاز آرگون عرضه می‌شوند.
